اشکان صارمی وقتی صحبت از فرهنگ و آداب و رسوم کشورهای مختلف میشود، معمولاً با سنتهایی روبهرو میشویم که برای مردم همان کشور کاملاً طبیعی هستند، اما ممکن است برای یک فرد خارجی عجیب و حتی باورنکردنی به نظر برسند. تفاوتهای فرهنگی یکی از جذابترین بخشهای زندگی در کشورهای مختلف است و نشان میدهد مردم جهان چگونه بر اساس تاریخ، باورها و شرایط زندگی خود، سنتهای متفاوتی شکل دادهاند.
از مراسمی که در آن اجساد مردگان از قبر خارج میشوند تا جشنهایی که در آنها مردم خود را با مواد مختلف میپوشانند، برخی از این رسوم واقعاً عجیب به نظر میرسند. در این مقاله از غلغله سراغ عجیبترین آداب و رسوم مردم جهان میرویم و با چند سنت جالب آشنا میشویم که شاید در نگاه اول باور کردنشان سخت باشد.
۱. جشن بیرون آوردن مردگان از قبر در ماداگاسکار
یکی از عجیبترین رسوم جهان را میتوان در ماداگاسکار پیدا کرد. برخی از مردم قوم «مرینا» مراسمی به نام فامادیهانا برگزار میکنند که در آن اعضای خانواده، بقایای عزیزان درگذشته خود را از محل دفن خارج کرده و پس از پیچیدن آنها در پارچههای تازه، دوباره به خاک میسپارند.
این مراسم برای خانوادهها تنها یک آیین مربوط به مرگ نیست، بلکه فرصتی برای یاد کردن از اعضای درگذشته خانواده و نشان دادن احترام به آنهاست. در برخی مناطق، این مراسم همراه با موسیقی، غذا و گردهمایی اعضای خانواده برگزار میشود.
فامادیهانا ممکن است برای بسیاری از مردم جهان عجیب باشد، اما در جوامعی که این سنت را حفظ کردهاند، بخشی از ارتباط میان نسلهای مختلف خانواده محسوب میشود.
۲. مراسم مردگان در اندونزی؛ زمانی که مردهها دوباره به خانه میآیند
در برخی مناطق جزیره سولاوسی در اندونزی، بهویژه میان مردم توراجا، آیینهای خاصی درباره مردگان وجود دارد که برای بسیاری از گردشگران بسیار متفاوت و عجیب به نظر میرسد.
در برخی سنتهای توراجا، مراسمی با عنوان ماننه برگزار میشود که طی آن افراد خانواده بقایای عزیزان درگذشته خود را از محل نگهداری خارج میکنند، آنها را تمیز میکنند و لباسهای تازه میپوشانند.
در فرهنگ توراجا، مرگ و زندگی ارتباطی متفاوت با تصور رایج در بسیاری از جوامع دارد. مراسم مربوط به فرد درگذشته میتواند بسیار طولانی و پرهزینه باشد و خانواده ممکن است مدت زیادی برای برگزاری مراسم اصلی آماده شوند.
این رسوم نشان میدهند که مفهوم مرگ در فرهنگهای مختلف جهان همیشه یکسان نیست و هر جامعه ممکن است شیوه خاص خود را برای حفظ ارتباط با درگذشتگان داشته باشد.
۳. جشن گوجهفرنگی اسپانیا؛ نبردی که همه چیز را قرمز میکند
در شهر بونیول اسپانیا هر سال یکی از مشهورترین جشنهای دنیا برگزار میشود که لا توماتینا نام دارد. در این مراسم، شرکتکنندگان در یک نبرد بزرگ گوجهفرنگی شرکت میکنند و در مدت کوتاهی خیابانها پر از گوجهفرنگی میشود.
شرکتکنندگان گوجهفرنگیهای رسیده را به سمت یکدیگر پرتاب میکنند و در پایان، خیابانها و لباس افراد تقریباً کاملاً قرمز میشود. این جشن بیشتر جنبه تفریحی و اجتماعی دارد و هزاران نفر برای شرکت در آن به بونیول میروند.
اگرچه پرتاب کردن مواد غذایی به سمت دیگران در بسیاری از فرهنگها رفتار عادی محسوب نمیشود، لا توماتینا به یکی از شناختهشدهترین جشنهای سنتی اسپانیا تبدیل شده است.
۴. جشن تایپوسام؛ آیینی متفاوت در میان هندوها
تایپوسام یکی از آیینهای مهم هندوهاست که در برخی مناطق جنوب آسیا و همچنین کشورهایی مانند مالزی و سنگاپور برگزار میشود. این مراسم به خدای موروگان اختصاص دارد و شرکتکنندگان در آن ممکن است پس از انجام مناسک مذهبی، مسیرهای مشخصی را طی کنند.
یکی از بخشهایی که باعث شده این مراسم برای بسیاری از مردم جهان بسیار عجیب به نظر برسد، استفاده برخی شرکتکنندگان از سازههای تزئینی بزرگ به نام کاوادی و در بعضی موارد انجام اعمال آیینی مانند سوراخ کردن پوست است.
البته همه شرکتکنندگان چنین اعمالی انجام نمیدهند و شکل برگزاری مراسم نیز در مناطق مختلف متفاوت است. برای شرکتکنندگان، این مراسم بیشتر با ایمان، نذر، فداکاری و انجام تعهدات مذهبی ارتباط دارد.
۵. جشن تولد با دارچین در دانمارک
یکی از رسوم نسبتاً عجیب اما سرگرمکننده در دانمارک مربوط به افرادی است که در سن ۲۵ سالگی هنوز ازدواج نکردهاند.
بر اساس یک رسم رایج و غیررسمی، دوستان فرد ممکن است در روز تولد او مقدار زیادی دارچین روی لباس و اطراف او بریزند. این شوخی گاهی با بستن فرد به یک صندلی یا ستون و استفاده از آب برای چسبیدن بهتر دارچین همراه میشود.
اگر فرد تا ۳۰ سالگی همچنان مجرد باشد، در برخی روایتهای این رسم به جای دارچین از فلفل استفاده میشود. البته این سنت یک قانون رسمی یا رفتاری که همه مردم دانمارک انجام دهند نیست و بیشتر به عنوان یک شوخی تولد در میان برخی گروهها شناخته میشود.
چرا آداب و رسوم مردم جهان اینقدر با هم متفاوت است؟
تفاوت میان آداب و رسوم کشورهای مختلف معمولاً نتیجه یک عامل خاص نیست. تاریخ، مذهب، شرایط جغرافیایی، باورهای مردم، ساختار خانواده و حتی اتفاقات مهمی که در طول قرنها در یک جامعه رخ دادهاند، میتوانند در شکلگیری سنتها تأثیر داشته باشند.
به همین دلیل، چیزی که برای یک فرد عجیب یا غیرعادی به نظر میرسد، ممکن است برای مردم یک منطقه بخشی طبیعی از زندگی و هویت فرهنگی آنها باشد. بهتر است هنگام آشنایی با چنین رسومهایی، به جای قضاوت سریع، به ریشه و معنای آن رسم توجه کنیم.
عجیب بودن همیشه به معنای نادرست بودن نیست
آشنایی با رسوم مختلف به ما یادآوری میکند که جهان فقط یک شیوه برای زندگی کردن ندارد. بسیاری از سنتهایی که امروز برای ما عجیب به نظر میرسند، ریشه در تاریخ و باورهای مردمی دارند که نسل به نسل آنها را حفظ کردهاند.
از جشنهای شاد و سرگرمکننده گرفته تا مراسم مربوط به مرگ و آیینهای مذهبی، هرکدام بخشی از داستان یک فرهنگ را روایت میکنند. شاید همین تفاوتهاست که سفر و آشنایی با فرهنگ کشورهای مختلف را جذاب میکند.
