اشکان صارمی اسکاتیش فولد یکی از آن گربههایی است که معمولاً در همان نگاه اول توجه آدم را جلب میکند. گوشهای کوچکی که به سمت جلو خم شدهاند، صورت گرد، چشمهای درشت و حالت چهرهای که همیشه کمی شبیه یک بچهگربه به نظر میرسد، باعث شده این نژاد در سراسر دنیا طرفداران زیادی پیدا کند.
البته ظاهر خاص تنها دلیل محبوبیت اسکاتیش نیست. این گربه معمولاً آرام، اجتماعی، باهوش و وابسته به خانواده است و اگر شرایط مناسبی برایش فراهم شود، میتواند با زندگی در خانه و آپارتمان بهخوبی کنار بیاید.
با این حال، اسکاتیش فولد یک تفاوت مهم با بسیاری از نژادهای دیگر دارد. همان ویژگی ژنتیکی که باعث تاخوردگی گوشها میشود، با مشکلات غضروف و استخوان نیز ارتباط دارد. به همین دلیل اگر قصد نگهداری از این گربه را دارید، بهتر است قبل از تصمیمگیری با ویژگیهای رفتاری، نیازهای روزمره و البته مسائل مربوط به سلامت آن آشنا شوید.
اسکاتیش فولد از کجا آمده است؟
داستان این نژاد به سال ۱۹۶۱ و منطقه تِیساید در اسکاتلند برمیگردد. در آن سال گربهای سفیدرنگ به نام Susie در یک مزرعه دیده شد که گوشهای متفاوتی داشت و قسمت بالایی گوشهایش به سمت جلو خم شده بود.
ویلیام راس، چوپانی که به گربهها علاقه داشت، متوجه این ویژگی شد و بعد از به دنیا آمدن بچهگربههای سوزی، یکی از آنها را در اختیار گرفت. این گربه که Snooks نام داشت، بعدها در برنامه پرورش این نژاد نقش مهمی پیدا کرد.
به مرور، با استفاده از گربههای خانگی و بعضی نژادهای دیگر، ظاهر امروزی اسکاتیش شکل گرفت. بعدها این نژاد در آمریکا توسعه بیشتری پیدا کرد و انجمنهایی مانند CFA و TICA آن را به رسمیت شناختند.
نام اولیه این گربهها «lop-eared cat» یا گربه گوشآویزان بود، اما بعدها نام Scottish Fold برای آنها رایج شد.
دلیل تا خوردن گوشهای اسکاتیش چیست؟
گوشهای اسکاتیش نتیجه یک جهش ژنتیکی طبیعی است که روی شکلگیری غضروف تأثیر میگذارد.
نکته جالب این است که بچهگربههای اسکاتیش در زمان تولد گوشهای صاف دارند. اگر ژن مربوط به تاخوردگی گوش را داشته باشند، معمولاً حدود سه هفته بعد این تغییر کمکم مشخص میشود. بنابراین ممکن است در یک زایمان، تعدادی از بچهها گوش تاخورده و تعدادی گوش صاف داشته باشند.
گربههایی که گوش صاف دارند معمولاً با نام Scottish Straight شناخته میشوند و از نظر بسیاری از ویژگیهای ظاهری و رفتاری شباهت زیادی به اسکاتیش فولد دارند.
ظاهر اسکاتیش فولد
اگر بخواهیم ظاهر اسکاتیش را در چند کلمه توصیف کنیم، «گرد و دوستداشتنی» احتمالاً بهترین انتخاب است.
سر گرد، چشمهای بزرگ و گرد، گونههای برجسته و بدن نسبتاً جمعوجور از ویژگیهای اصلی این نژاد هستند. گوشهای تاخورده هم در اندازهها و میزان تاخوردگی متفاوت دیده میشوند.
اسکاتیش معمولاً جثه متوسطی دارد و بدن آن عضلانی و نسبتاً محکم است. پاها متناسب با بدن هستند و دم باید اندازه مناسبی داشته باشد.
موها نیز در دو نوع کوتاه و بلند دیده میشوند. پوشش بدن معمولاً متراکم و نرم است و تقریباً تمام رنگها و الگوهای رایج در گربهها میتوانند در اسکاتیش دیده شوند.
چشمها نیز میتوانند رنگهای مختلفی داشته باشند، هرچند رنگ مسی یکی از رنگهای رایج در این نژاد است.
اندازه و طول عمر
اسکاتیش فولد یک گربه متوسط است. TICA وزن حدود ۷ تا ۱۰ پوند را برای این نژاد ذکر میکند و طول عمر معمول آن را حدود ۱۱ تا ۱۴ سال یا بیشتر اعلام کرده است.
البته وزن مناسب هر گربه را نمیتوان فقط با یک عدد مشخص کرد. سن، جنسیت، میزان فعالیت و وضعیت بدنی همگی در این موضوع نقش دارند.
مهمتر از عدد ترازو این است که گربه اضافهوزن نداشته باشد و بتواند بهراحتی حرکت و فعالیت کند.
اسکاتیش فولد چه اخلاقی دارد؟
یکی از دلایل محبوبیت این نژاد، شخصیت آن است.
اسکاتیشها معمولاً گربههایی آرام، مهربان و اجتماعی هستند. بسیاری از آنها دوست دارند نزدیک اعضای خانواده باشند و صاحبشان را از اتاقی به اتاق دیگر دنبال کنند.
با این حال، اسکاتیش معمولاً آن گربهای نیست که دائماً خودش را وسط فعالیتهای شما بیندازد. خیلی از آنها ترجیح میدهند در نزدیکی صاحبشان باشند و اتفاقات خانه را زیر نظر بگیرند.
CFA شخصیت این نژاد را آرام، دوستداشتنی و باهوش توصیف میکند و TICA نیز به اجتماعی بودن و علاقه آنها به حضور در کنار خانواده اشاره کرده است.
البته نباید انتظار داشت همه اسکاتیشها دقیقاً رفتار یکسانی داشته باشند. شخصیت هر گربه به ژنتیک، محیط زندگی و تجربههای دوران بچگی هم بستگی دارد.
آیا اسکاتیش گربه بغلکردنی است؟
بعضی از اسکاتیشها عاشق بغل شدن هستند و بعضی دیگر ترجیح میدهند کنار شما بنشینند.
در واقع یکی از ویژگیهای جالب این نژاد این است که ممکن است ساعتها نزدیک صاحب خود بماند، بدون اینکه لزوماً بخواهد روی دست یا پای او باشد.
بهتر است اجازه دهید گربه خودش میزان تماس فیزیکی را مشخص کند. اگر گربه از بغل شدن لذت نمیبرد، مجبور کردنش معمولاً نتیجه خوبی ندارد.
اسکاتیش برای زندگی در آپارتمان مناسب است؟
در بیشتر موارد، بله.
اسکاتیش فولد به حیاط بزرگ یا فضای بسیار وسیع احتیاج ندارد و میتواند در یک آپارتمان معمولی زندگی خوبی داشته باشد. چیزی که برایش مهمتر از متراژ خانه است، داشتن محیطی امن، سرگرمکننده و قابل پیشبینی است.
یک خانه مناسب برای اسکاتیش بهتر است حداقل این موارد را داشته باشد:
- ظرف آب و غذای مناسب
- خاک تمیز و محل مناسب برای دستشویی
- اسکرچر
- چند اسباببازی
- محل خواب آرام
- فضایی برای پنهان شدن
- امکان مشاهده محیط از یک جای امن
TICA اشاره میکند که اسکاتیشها معمولاً فعالیت کمتری نسبت به بعضی نژادهای پرتحرک دارند و باید با بازی و فعالیت منظم تشویق شوند که تحرک کافی داشته باشند.
آیا اسکاتیش میتواند ساعتهای زیادی تنها بماند؟
بهتر است مدت زیادی تنها نماند.
این نژاد معمولاً به خانواده وابسته است و از بودن در کنار انسانها لذت میبرد. اگر صاحب گربه بیشتر روز بیرون از خانه باشد، باید برای زمانی که گربه تنهاست اسباببازی، جای مناسب برای استراحت و سرگرمیهای مختلف فراهم شود.
اگر گربه مرتب برای ساعتهای طولانی تنها بماند، ممکن است دچار بیحوصلگی یا مشکلات رفتاری شود. CFA نیز توصیه میکند اسکاتیشها برای مدت طولانی تنها نمانند.
رابطه اسکاتیش با کودکان
اسکاتیش فولد در بسیاری از خانوادهها میتواند همراه خوبی برای کودکان باشد، بهخصوص زمانی که کودک یاد گرفته باشد چطور با حیوان رفتار کند.
بچهها باید بدانند که گربه اسباببازی نیست. نباید گوش یا دم آن را بکشند، نباید هنگام خواب مزاحمش شوند و نباید زمانی که گربه تمایلی به بازی ندارد، او را مجبور کنند.
این موضوع درباره اسکاتیش اهمیت بیشتری دارد، چون دم و مفاصل این نژاد ممکن است حساس باشند و نباید با آنها خشن رفتار شود.
زندگی اسکاتیش در کنار سگ یا گربه دیگر
اسکاتیشها معمولاً میتوانند با حیوانات دیگر کنار بیایند.
اما نباید انتظار داشت که یک گربه تازهوارد و یک حیوان قدیمی در همان روز اول بهترین دوستان یکدیگر شوند.
معرفی باید آرام و مرحلهبهمرحله باشد. ابتدا بهتر است حیوانات از فاصله و از طریق بو با یکدیگر آشنا شوند و بعد، در شرایط کنترلشده، ملاقات داشته باشند.
اگر سگ یا گربه دیگری در خانه دارید، برای اسکاتیش یک فضای اختصاصی در نظر بگیرید تا هر زمان که خواست بتواند از آنجا دور شود.
TICA نیز سازگاری اسکاتیش با کودکان و حیوانات خانگی دیگر را مناسب میداند، البته به شرط معرفی درست و ایجاد محیط مناسب.
میزان فعالیت و بازی
اسکاتیش فولد معمولاً گربهای آرام است، اما آرام بودن به معنی بینیازی از بازی نیست.
بازی روزانه برای حفظ سلامت جسمی و جلوگیری از اضافهوزن اهمیت دارد. علاوه بر آن، بازی برای تحریک ذهنی گربه هم مفید است.
چوبهای بازی، توپ، تونل، اسباببازیهای تعاملی و پازلهای غذایی میتوانند گزینههای خوبی باشند.
بعضی اسکاتیشها حتی میتوانند بازیهایی مانند آوردن اسباببازی را یاد بگیرند و آموزشهای ساده را هم بپذیرند.
تغذیه اسکاتیش فولد
غذای اسکاتیش باید متناسب با سن، وزن، میزان فعالیت و وضعیت سلامتی آن انتخاب شود.
بچهگربه به غذای مخصوص دوران رشد نیاز دارد و پس از رسیدن به سن بزرگسالی باید رژیم غذایی مناسب گربه بالغ دریافت کند.
غذای باکیفیت گربه باید بخش مهمی از پروتئین مورد نیاز خود را از منابع حیوانی دریافت کند. مقدار غذا نیز باید کنترل شود و نباید فقط بر اساس اشتهای گربه تعیین شود.
اسکاتیشها ممکن است اشتهای خوبی داشته باشند، در حالی که میزان فعالیتشان خیلی زیاد نیست. بنابراین اگر مقدار غذا بدون توجه به فعالیت روزانه تعیین شود، احتمال اضافهوزن بالا میرود. TICA نیز روی کنترل وزن و تغذیه مناسب این نژاد تأکید دارد.
آب تازه نیز باید همیشه در اختیار گربه باشد. بعضی اسکاتیشها به آب جاری علاقه دارند و ممکن است آبخوریهای فوارهای را بیشتر بپسندند.
رسیدگی به موهای اسکاتیش
اسکاتیش موکوتاه معمولاً به مراقبت پیچیدهای احتیاج ندارد و برس کشیدن منظم، برای خارج کردن موهای مرده و حفظ سلامت پوشش بدن کافی است.
برای انواع موبلند باید زمان بیشتری برای شانه کردن اختصاص دهید، چون موهای بلند بیشتر در معرض گره خوردن قرار دارند.
این گربهها در طول سال مو میریزند و در بعضی فصلها میزان ریزش بیشتر میشود. برس کشیدن منظم هم به تمیز ماندن موها کمک میکند و هم مقدار مویی که در خانه پخش میشود را کاهش میدهد.
مراقبت از گوشها
گوشهای تاخورده باعث شده خیلیها تصور کنند اسکاتیش حتماً مشکلات گوش زیادی دارد. اما صرفاً شکل گوش به این معنی نیست که گربه حتماً دچار عفونت گوش خواهد شد. TICA نیز چنین ارتباط مستقیمی را تأیید نمیکند.
با این حال، گوشها باید مرتب بررسی شوند.
اگر بوی غیرطبیعی، ترشح، قرمزی، خارش یا تکان دادن مداوم سر مشاهده کردید، بهتر است گربه توسط دامپزشک معاینه شود.
برای تمیز کردن گوش نیز بهتر است از روش یا محصولی استفاده شود که دامپزشک توصیه کرده باشد.
ناخن، دندان و اسکرچر
مراقبت از ناخنها، دندانها و پوست و مو بخشی از نگهداری معمول اسکاتیش است.
یک اسکرچر مناسب در خانه قرار دهید تا گربه بتواند رفتار طبیعی خراشیدن را انجام دهد.
برای سلامت دهان نیز بهتر است از سن پایین مسواک زدن با محصولات مخصوص گربه را شروع کنید. در کنار آن، معاینه دورهای دندانها توسط دامپزشک میتواند از مشکلات جدیتر جلوگیری کند.
مهمترین نگرانی درباره سلامت اسکاتیش فولد
قبل از انتخاب این نژاد باید درباره استئوکندرودیسپلازی یا اختلال رشد غضروف و استخوان اطلاعات کافی داشته باشید.
این مشکل با همان جهش ژنتیکی مرتبط است که باعث تاخوردگی گوشها میشود. این جهش فقط روی گوش اثر نمیگذارد و میتواند روی غضروف و استخوان بخشهای دیگر بدن نیز تأثیر داشته باشد.
مشکلاتی مانند تغییرات استخوانی، آرتروز، سفتی مفاصل و درد از جمله مواردی هستند که در ارتباط با این اختلال گزارش شدهاند. مطالعات دامپزشکی نیز ارتباط این ویژگی ژنتیکی با تغییرات اسکلتی را نشان دادهاند.
شدت مشکلات در گربهها یکسان نیست و به همین دلیل نمیتوان درباره وضعیت همه اسکاتیشها با یک جمله حکم داد. با این حال، این موضوع آنقدر مهم است که هنگام خرید یا پذیرش اسکاتیش نباید نادیده گرفته شود.
از کجا بفهمیم اسکاتیش درد دارد؟
گربهها معمولاً درد خود را خیلی واضح نشان نمیدهند و ممکن است صاحبشان مدت زیادی متوجه مشکل نشود.
کم شدن علاقه به بازی، کمتر پریدن، سفت راه رفتن، لنگیدن، تغییر در نحوه نشستن، بیمیلی به بالا رفتن از ارتفاع و حساس شدن نسبت به لمس دم یا پاها میتواند نشانهای از وجود مشکل باشد.
اگر اسکاتیشی که قبلاً فعال بوده ناگهان کمتر حرکت میکند، نباید این تغییر را صرفاً به «آرام بودن نژاد» نسبت داد.
Cats Protection تأکید میکند که گربهها در پنهان کردن درد بسیار ماهر هستند و مشکلات مفصلی ممکن است مدت زیادی بدون تشخیص باقی بمانند.
چرا دم اسکاتیش اهمیت دارد؟
دم یکی از قسمتهایی است که هنگام نگهداری از اسکاتیش باید با احتیاط بیشتری با آن رفتار شود.
در برخی گربههای این نژاد، مشکلات مرتبط با غضروف میتواند باعث سفتی یا کاهش انعطافپذیری دم شود.
به همین دلیل هیچوقت نباید دم گربه را برای بازی بکشید یا آن را به زور خم کنید.
اگر متوجه شدید دم سفت شده یا گربه هنگام لمس آن ناراحت میشود، بهتر است دامپزشک آن را بررسی کند. TICA و CFA هر دو روی اهمیت توجه به وضعیت دم و مفاصل در این نژاد تأکید دارند.
مشکلات دیگری که باید در نظر داشت
علاوه بر مشکلات اسکلتی، برخی بیماریهای دیگر نیز ممکن است در اسکاتیش دیده شوند.
از جمله مواردی که در منابع مربوط به این نژاد مورد توجه قرار گرفتهاند میتوان به کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM) و بیماری کلیه پلیکیستیک (PKD) اشاره کرد. TICA توصیه میکند سلامت گربه و سابقه پزشکی والدین پیش از تولیدمثل و خرید بهدقت بررسی شود.
Cats Protection همچنین به احتمال برخی مشکلات کلیوی و تنفسی در بعضی اسکاتیشها اشاره کرده است.
این موارد به معنی بیمار بودن تمام گربههای اسکاتیش نیستند، اما نشان میدهند انتخاب پرورشدهنده مسئول و انجام معاینات دامپزشکی چقدر اهمیت دارد.
چطور یک اسکاتیش سالم انتخاب کنیم؟
اگر تصمیم به خرید بچهگربه دارید، بهتر است فقط به رنگ، چشمها یا میزان تاخوردگی گوش توجه نکنید.
از پرورشدهنده درباره سابقه پزشکی والدین و آزمایشهای مربوط به بیماریهای ارثی سؤال کنید. وضعیت راه رفتن و انعطاف دم والدین نیز ارزش بررسی دارد.
پرورشدهندهای که فقط روی «گوش هرچه تاخوردهتر» یا ظاهر خاص بچهگربه تأکید میکند، انتخاب مطمئنی نیست.
CFA تأکید میکند که پرورشدهندگان مسئول معمولاً گربه گوشتاخورده را با گربه گوشصاف جفت میکنند و از آزمایشهای DNA و بررسیهای پزشکی برای انتخاب جفت مناسب استفاده میکنند.
اسکاتیش فولد و اسکاتیش استریت چه تفاوتی دارند؟
تفاوت اصلی این دو در گوشهاست.
اسکاتیش فولد گوشهای تاخورده دارد، در حالی که اسکاتیش استریت گوشهای صاف و طبیعی دارد.
از نظر بسیاری از ویژگیهای ظاهری و رفتاری، این دو بسیار به هم نزدیک هستند و حتی میتوانند در یک زایمان متولد شوند.
اگر ظاهر و شخصیت اسکاتیش را دوست دارید اما درباره مشکلات مرتبط با ژن گوشتاخورده نگرانی دارید، اسکاتیش استریت گزینهای است که میتوانید درباره آن بیشتر تحقیق کنید.
آیا اسکاتیش فولد برای افراد تازهکار مناسب است؟
از نظر رفتار، معمولاً میتواند انتخاب خوبی برای کسی باشد که برای اولین بار میخواهد گربه نگهداری کند. این گربه معمولاً رفتار آرامی دارد و نیازهای روزمرهاش نسبتاً قابل مدیریت است.
اما مسئله سلامت را نباید فراموش کرد.
کسی که اسکاتیش انتخاب میکند باید برای معاینات دامپزشکی منظم، کنترل وزن و توجه به وضعیت مفاصل و حرکت گربه آمادگی داشته باشد.
بنابراین اگر به دنبال گربهای هستید که صرفاً به دلیل ظاهر خاصش انتخاب شود، بهتر است کمی بیشتر تحقیق کنید و بعد تصمیم بگیرید.
اسکاتیش برای چه خانوادهای انتخاب خوبی است؟
این نژاد معمولاً برای خانوادهای مناسب است که گربه را عضوی از خانه میداند و میتواند هر روز برایش وقت بگذارد.
یک خانواده آپارتماننشین، زوج جوان، فردی که بیشتر اوقات در خانه است یا خانوادهای با کودکان بزرگتر و مسئولیتپذیر میتوانند شرایط مناسبی برای اسکاتیش فراهم کنند.
مهم این است که گربه برای مدت طولانی تنها نماند، تغذیهاش کنترل شود و فرصت کافی برای بازی و تعامل داشته باشد.
در مقابل، اگر بیشتر روز در خانه نیستید و حیوان خانگی شما قرار است ساعتهای طولانی کاملاً تنها باشد، بهتر است قبل از انتخاب اسکاتیش درباره شرایط زندگی آن بیشتر فکر کنید.
چند رفتار بامزه که در اسکاتیش زیاد دیده میشود
یکی از رفتارهای معروف این نژاد، نشستن روی دو پای عقب و نگاه کردن به اطراف است. بعضی اسکاتیشها حتی به شکلی مینشینند که انگار یک انسان کوچک روی زمین نشسته است؛ رفتاری که بین طرفداران این نژاد به Buddha Sit معروف شده است.
بعضی از آنها هم علاقه زیادی به آب جاری دارند و ممکن است با پنجههایشان با آب بازی کنند.
کنجکاوی اسکاتیش هم قابل توجه است. ممکن است در حال باز کردن کابینت، بررسی یک صدای جدید یا دنبال کردن صاحبش در خانه ببینیدش.
مزایا و معایب نگهداری اسکاتیش فولد
| مزایا | معایب |
|---|---|
| شخصیت آرام و دوستداشتنی | نگرانیهای ژنتیکی مرتبط با گوش تاخورده |
| مناسب برای زندگی آپارتمانی | نیاز به توجه به سلامت مفاصل |
| ظاهر خاص و دوستداشتنی | احتمال اضافهوزن در صورت کمتحرکی |
| معمولاً سازگار با خانواده | نباید برای مدت طولانی تنها بماند |
| باهوش و قابل آموزش | نیازمند مراقبت و معاینه منظم |
| معمولاً با کودکان سازگار است | خرید از پرورشدهنده نامعتبر میتواند مشکلساز شود |
| امکان زندگی در کنار حیوانات دیگر | هزینههای احتمالی دامپزشکی باید در نظر گرفته شود |
جمعبندی
اسکاتیش فولد از نظر ظاهری یکی از متفاوتترین گربههای خانگی است و شخصیت آرام و اجتماعی آن هم باعث شده در بسیاری از خانهها به یک حیوان خانگی محبوب تبدیل شود.
زندگی در آپارتمان برایش مشکلی ایجاد نمیکند، به شرطی که محیط مناسبی داشته باشد و هر روز زمانی برای بازی و تعامل با صاحبش در نظر گرفته شود. از طرف دیگر، نگهداری از این نژاد فقط به غذا دادن و تمیز کردن خاک محدود نمیشود؛ وزن گربه، وضعیت حرکت، سلامت دم، دندانها، گوشها و وضعیت عمومی بدن باید مرتب بررسی شود.
مهمتر از همه، قبل از انتخاب اسکاتیش فولد باید درباره مشکلات مرتبط با ژن گوشتاخورده اطلاعات کافی داشته باشید. سازمانهایی مانند TICA و CFA روی پرورش مسئولانه و غربالگری سلامت تأکید دارند، در حالی که سازمانهایی مانند Cats Protection به دلیل نگرانیهای رفاهی، توصیه میکنند افراد به سراغ این نژاد نروند.
بنابراین اگر قصد خرید یا به سرپرستی گرفتن اسکاتیش را دارید، ظاهر بامزه آن را تنها معیار قرار ندهید. سلامت، سابقه ژنتیکی، شرایط پرورش و توانایی شما برای مراقبت بلندمدت از گربه، اهمیت بسیار بیشتری دارند.
